زيرا شك در اكثر يا به صورت شك در جزئيت مقدار زايد بر اقل است و يا به صورت شك در شرطيت آن مقدار زايد است ، و در هر دو صورت ، شك يا ناشى از نبودن نص است ، يا ناشى از اجمال نص ، يا ناشى از تعارض نص و يا ناشى از اشتباه موضوع خارجى . « 1 » در صورت سوم سه قول وجود دارد . « 5 » 1 - نسبت به تعلق تكليف به اكثر ، برائت عقلى و نقلى جارى مىشود . 2 - اگر شك در جزئيت باشد ، برائت شرعى نسبت به اكثر جارى مىشود . 3 - اصلا جاى جريان برائت نيست ، بلكه بايد احتياط نمود و اكثر را اتيان كرد . علاقمندان براى آگاهى و مطالعه بيشتر از بحث « اقل و اكثر » مىتوانند به منابع ذيل مراجعه كنند . « 2 » اماره اماره در لغت يعنى نشانه و علامت . « 3 » و امّا در اصطلاح اصوليين اماره مرادف است با كلمه حجّت . « 4 » سه

--> ( 1 ) علم اصول الفقه ، ص 312 . ( 5 ) اصطلاحات الاصول ، ص 67 . ( 2 ) كفاية الاصول ، ج 2 ، ص 227 ؛ الرسائل ، ص 272 ؛ فوائد الاصول ، ج 4 ، ص 143 . ( 3 ) لسان العرب ، ماده امر . ( 4 ) به اماره ، حجّت ، دليل و طريق نيز گفته مىشود .